قلعه بیاضه
در وسط روستای بیاضه، جایی در دل کویر، کوهی از خشت و گل از زمین سربرآورده که قدمتش به دوره ساسانیان می رسد. قلعه بیاضه با مساحتی بیش از چند هزا متر مربع در شهرستان نایین (استان اصفهان)، چند کیلومتری استان یزد قرار دارد.
این قلعه باستانی با سبک معماری ساسانی، قرنها کارکردهای دفاعی و مسکونی داشته و در دوره اسماعیلیه پایگاه هواداران حسن صباح بوده است
قلعه باستانی بیاضه، بواقع کوهی است از خشت و گل. دژی بزرگ که محوطه عظیمی را به خود اختصاص داده است و روزگاری ۲۵۰۰ نفر در آن زندگی می کردند و تمام امکانات زندگی شان در همان جا مهیا می شد ه است.
دورتادور آنرا خندقي به عمق 7 تا 13 متر احاطه كرده است و در اطراف آن، برجهاي ديدهباني و تيراندازي قرار دارند. هرچند متاسفانه در سال ۱۳۶۷ بخشی از خندق توسط افراد ناآگاه و بمنظور احداث جاده! پر شد که منجر به خرابی بخشی از باروهای بلند آن شده است. البته خرابی ها در سالهای بعد مرمت شده است اما تفاوت آن با بخش های دیگر به وضوح قابل مشاهده است.
قلعه شامل 5 طبقه است و از ویژگی جالب آن این است که طبقات از طریق راهروهای حلزونی و مارپیچی به هم متصل می شوند و هیچ پله ای در مسیر وجود ندارد.
از در چوبی قلعه که وارد می شوی، راهروهای پیچ در پیچ با اتاقک های کوچکی که در آنها تعبیه شده است، شروع می شود. و راهروها و اتاقک ها پر است از کوزه های بزرگ و کوچک.
اتاق های متعدد و طبقات مختلف قلعه تا چند سال قبل به عنوان محل نگهداری اموال و انبار غله روستاییان مورد استفاده قرار می گرفت.
برای تمام مردم خور و بیابانک نام قلعه بیاذه، نامی آشناست، کمتر پیرمرد و پیرزنی است که اسم این قلعه را نشنیده باشد. دلیل معروفیت آن خارج از بحث قدمت و بزرگی، فتح نشدن توسط راهزنان معروف است.
اواخر دوران احمدشاه که آشوب و ناامنی همه جا را فرامی گیرد، مردم روستا برای دفاع، به خانه اجدادی خود – قلعه- پناه می برند.تاخت و تازهای راهزنان باعث شد که مردم برای نجات خود ماه ها را در این قلعه سپری کنند. دزدان به غارت روستاها می پردازند و از این روستا هم چشم پوشی نمی کنند. طبق مستندات از سال ۱۳۲۷ ه.ق مردم به مدت دو سال در برابر قشون نایب حسین کاشی درون قلعه ایستادگی کردند و با استفاده از موقعیت قلعه توانستند در این مدت طولانی مقاومت کنند.
به هر حال در تمام دوران ناامنی راهزنان نتوانستند این قلعه را به تسخیر خود درآورند و همین مساله باعث شد که مردم و قلعه باستانی در اذهان مردم منطقه باقی بماند .
سلام
خور وبيابانك را چندين سال پيش ديده ام وقتي بگويي دراستان اصفهان است باورنمي كنند . مي داني كه اين شهرستان تاكنون بين استانهاي مختلف معلق بوده است گاهي به خراسان گاهي به يزد وگاهي به اصفهان تعلق داشته است مردمي خونگرم ومهربان والبته بافقر ناشي از قهرطبيعت وفقدان مديريت و…
اميدوارم سفرهايت هميشه ادامه داشته باشد سفرآدمي را پخته مي كند وما به اين پختگي نياز داريم
شادباشيد تاهميشه
پاسخ:
خراسان را نمی دانستم ولی یزد را چرا. یعنی تا یکی و دور روز قبل از سفر فکر می کردم مال استان یزد است. بخصوص نایین. بعد وقتی می روی می رسی آنجا و می بینی که بافت منطقه چقدر شبیه است به یزد و مردمش به اندازه یزدی ها نازنین و خونگرم و نجیب، اصلا باورت نمی شود هیچ جوره این تقسیم اراضی!
پایدار باشی